Bu videoyu 2024'te çekmiştim; temel prensipler geçerli, 2026'da değişenleri aşağıda güncelledim.
Kısa cevap: Instagram erişim analizi; içeriklerinin kaç tekil kullanıcıya ulaştığını, takipçi ve takipçi olmayan dağılımını ve etkileşim kalitesini ölçerek büyüme tıkanıklıklarını veriye dayalı çözme sürecidir. Metricool ve yerel istatistikleri birlikte okuyarak erişim düşüşünün içerik kalitesinden mi yoksa dağıtım filtresinden mi kaynaklandığını anında tespit edebilirsin.
- 391 binden fazla hesabın Metricool verileriyle organik erişim düşüşünün gerçek boyutunu gör.
- Instagram İstatistikleri ve harici raporlarda takip etmen gereken 5 kritik metriği öğren.
- Erişim azalırken etkileşim oranlarının neden korunduğunu ve bunun stratejine etkisini keşfet.
- Reels, kaydırmalı (carousel) ve hikaye formatları için veriye dayalı içerik dengesini kur.
- Adım adım erişim denetimi yaparak algoritmanın kısıtlamalarını aşacak aksiyonları uygula.
Instagram Erişim Analizi Nedir ve Neden Hayatidir?
Instagram erişim analizi, bir profilin paylaştığı içeriklerin kaç tekil kullanıcıya ulaştığını, bu kitlenin ne kadarının mevcut takipçilerden ne kadarının ise takipçi olmayan yeni kullanıcılardan oluştuğunu ve içeriğin hangi oranda eyleme dönüştüğünü ölçümleme sürecidir. Tahminlerle hareket etmek yerine bu analizi düzenli yapmak, algoritmanın içeriklerini neden Keşfet veya Reels sekmesinde dağıtmadığını net biçimde ortaya koyar.
Bu analiz; hesabının organik görünürlüğünü, izleyici yolculuğunu ve içerik formatlarının verimliliğini somut metriklerle haritalandırmak anlamına gelir. Birçok üretici izlenmeler düştüğünde doğrudan algoritmayı suçlar. Oysa veri olmadan aldığın her karar karanlıkta hedef aramaktan farksızdır. Bir gönderinin az izlenmesi içeriğinin yetersiz olduğunu göstermez; yanlış saatte paylaşılmış, zayıf bir kancayla açılmış veya platformun dağıtım filtresine takılmış olabilir.
Geleneksel sosyal medya alışkanlıklarında yalnızca beğeni ve yorum sayılarına bakılırdı. Ancak bu metrikler gösteriş metrikleridir ve hesabın gerçek sağlığı hakkında çok az bilgi verir. Bir videonun yüzlerce beğeni alması, yeni kitlelere ulaştığın anlamına gelmez; yalnızca mevcut takipçilerinin o gönderiye kalp bıraktığını gösterir. Büyümek ve profilini sürdürülebilir bir iş modeline dönüştürmek istiyorsan, dağıtımın derinliğine odaklanmalısın. Yaşadığın düşüşün kaynağını doğru teşhis etmek için Instagram etkileşim düşüşü çözümü rehberimdeki adımları düzenli veri takibiyle birleştirebilirsin.
Instagram'da Erişim Neden Düşüyor: Metricool Verileri Ne Söylüyor?
Instagram'da yaşanan organik erişim düşüşü bireysel bir başarısızlık değil; platformun doymuş içerik arzı karşısında dağıtım musluklarını kısmasından kaynaklanan küresel ve yapısal bir algoritma filtrelemesidir. 391 binden fazla hesabı kapsayan kapsamlı Metricool araştırma verileri, tüm formatlarda erişim sayılarının yarı yarıya azaldığını ancak izleyenlerin içeriğe verdiği etkileşim oranının korunduğunu kanıtlıyor.
YouTube videomda ayrıntılarıyla incelediğim Metricool raporu, sosyal medya yönetim platformunun kendi sistemindeki devasa bir veri havuzuna dayanıyor. Bu raporda tam 391.490 kurumsal ve bireysel hesabın performansı mercek altına alındı. Araştırma kapsamında 5 milyondan fazla Feed gönderisi, 3.614.000 Reels videosu ve 23 milyon hikaye verisi analiz edildi. Elde edilen sonuçlar, içerik üreticilerinin erişim şikayetlerinin ne kadar somut bir temele dayandığını ortaya koydu.
Rapordaki format bazlı erişim düşüşü rakamları şu şekilde gerçekleşti:
- Tekil Fotoğraflar: Ortalama erişim 44.800 kullanıcıdan 15.200 seviyesine gerileyerek yüzde 65 oranında sert bir düşüş yaşadı.
- Kaydırmalı (Carousel) Gönderiler: Ortalama erişim 18.600 kullanıcıdan 7.800 seviyesine inerek yüzde 58 azaldı.
- Reels Videoları: Sadece Reels sekmesinden gelen ortalama erişim 18.400'den 11.000'e gerileyerek yüzde 40 düşüş gösterdi; profil akışında paylaşılan Reels erişimi ise 7.700'den 4.300 seviyesine indi.
- Hikayeler (Stories): Ortalama hikaye erişimi 1.700 kullanıcıdan 912 seviyesine düşerek yüzde 47 daraldı.
Videoda bu tabloyu yorumlarken çok kritik bir tespitte bulunmuştum: Instagram adeta eski Facebook günlerini yaşatıyor. Meta bugün Instagram'da da benzer bir olgunlaşma evresini yönetiyor. Her saniye milyonlarca yeni Reels ve gönderi yükleniyor; dikkat süresi sınırlı kalırken içerik arzı katlanarak büyüyor. Dolayısıyla platform, pastayı daha küçük dilimlere bölüyor.
Ancak raporda bu erişim tablosunun arkasında gizlenen harika bir veri vardı: Etkileşim oranları neredeyse hiç düşmedi. Hatta bazı formatlarda yükseliş kaydetti. Fotoğraflarda etkileşim oranı yüzde 7,6'dan yüzde 7,3'e geriledi ki bu istatistiksel olarak sabit demektir. Kaydırmalı gönderilerde etkileşim oranı yüzde 10,59 seviyesinden yüzde 10,15 seviyesine indi. Reels tarafında ise tam tersine yüzde 13'lük bir etkileşim oranı artışı görüldü.
Bu veri bize ne anlatıyor? Videomda kurduğum o net cümleyi tekrar hatırlatayım: Bugün Ahmet senin gönderini beğeniyorsa, geçmişte de Ahmet beğeniyordu. Yani içeriklerini gören insanlar seni takip etmekten veya içeriklerini kaydetmekten vazgeçmedi. Kitlenin sana olan ilgisinde ya da içerik kalitende bir bozulma yok. Tek fark, Instagram'ın o içeriği Ahmet'in dışındaki yeni 10 kişiye eskisi kadar cömertçe göstermemesidir. Dağıtım kurallarının nasıl evrildiğini anlamak için Instagram algoritmasının çalışma mantığı rehberimdeki temel prensipleri mutlaka incelemeni öneririm.
Instagram İstatistikleri ve Metricool ile Hangi Metriklere Bakılmalı?
Instagram erişim analizi yaparken yüzeysel beğeni ve takipçi sayıları yerine; takipçi olmayanlara erişim oranı, DM ile paylaşım sayısı, kaydetme oranı ve ortalama tutundurma süresi metriklerine bakılmalıdır. Bu metrikler, Meta algoritmasının içeriğini organik dağıtım havuzunda genişletip genişletmeyeceğini belirleyen birincil matematiksel sinyallerdir.
Yerel Instagram İstatistikleri paneli ve Metricool gibi harici yönetim araçları birlikte kullanıldığında eksiksiz bir teşhis koymak mümkün hale gelir. Yerel istatistikler anlık mikro verileri sunarken; Metricool geçmiş ayların uzun vadeli trendlerini, format kıyaslamalarını ve kitle aktiflik saatlerini grafiklerle önüne serer.
Bir içeriğin performansını değerlendirirken izlemen gereken 5 temel metrik şunlardır:
- 1. Takipçi Olmayanlara Erişim Oranı (Non-Follower Reach): Bir gönderinin İstatistikler detayına girdiğinde ilk bakacağın göstergedir. Eğer içeriğinin erişimi neredeyse tamamen mevcut takipçilerinden geliyorsa, o içerik Keşfet veya Reels dağıtım havuzuna girememiş demektir. Dışarıdan yeni kitle çeken sağlıklı bir Reels videosunda erişimin ağırlıklı bölümünün profilini henüz takip etmeyen kullanıcılardan oluşması hedeflenir.
- 2. DM Paylaşım Oranı (Sends per Reach): Instagram yöneticilerinin ve platform liderlerinin de sıkça vurguladığı gibi günümüz algoritmasının en güçlü dağıtım sinyali paylaşımdır. Bir kullanıcı videonu veya gönderini bir arkadaşına DM yoluyla gönderdiğinde, algoritma bu içeriği yüksek değerli ve sohbet başlatıcı olarak etiketler. Gönderi başına düşen DM paylaşım sayısı arttıkça içeriğin organik yayılma potansiyeli katlanır.
- 3. Kaydetme Oranı (Saves per Reach): Özellikle kaydırmalı (carousel) ve bilgi veren rehber içeriklerinde başarının anahtarıdır. Kullanıcının içeriği daha sonra tekrar dönüp bakmak üzere kaydetmesi, algoritmanın o içeriği kalıcı bir kütüphane parçası olarak değerlendirmesini sağlar.
- 4. Ortalama Tutundurma ve İlk Saniyeler: Reels videolarında izleyicilerin ilk birkaç saniyede videoyu terk etmesi kancanın zayıf kaldığına işaret eder. Videonun tamamının izlenme süresi ve tekrar izlenme oranı ne kadar yüksek olursa, algoritma o videoyu o kadar geniş kitlelerin karşısına çıkarır.
- 5. Gösterim / Erişim Oranı (Frekans Göstergesi): Toplam gösterim sayısının tekil erişim sayısına bölünmesiyle elde edilir. Gösterim sayısı tekil erişimden belirgin şekilde yüksek çıktığında, aynı kişilerin içeriğini birden fazla kez tükettiği veya geri dönüp tekrar incelediği anlaşılır.
Aşağıdaki karşılaştırma tablosu, formatların erişim potansiyellerini ve 2026'da takip etmen gereken kritik metrik hedeflerini göstermektedir:
| İçerik Formatı | Birincil Algoritma Görevi | Erişim Potansiyeli | Ortalama Etkileşim Durumu | 2026'da İzlenecek Kritik Metrik |
|---|---|---|---|---|
| Reels | Yeni kitlelere ulaşmak ve Keşfet dağıtımı | En Yüksek (Ağırlıklı Takipçi Dışı) | Yükseliş Trendinde (Metricool: +%13 Artış) | DM Paylaşımı (Sends) ve Ortalama İzlenme |
| Kaydırmalı (Carousel) | Derinlik, otorite ve tutundurma | Yüksek (Akış ve Keşfet Dengeli) | En Yüksek (Metricool Raporunda: ~%10) | Kaydetme Oranı ve Kart Tamamlama |
| Tek Görsel (Fotoğraf) | Hızlı estetik mesaj ve marka kimliği | Sınırlı (Ağırlıklı Mevcut Takipçiler) | Durağan (Metricool Raporunda: ~%7) | İlk Saatlerdeki Beğeni ve Yorum Hızı |
| Hikaye (Stories) | Mevcut kitleyi sıcak tutmak ve güven | Takipçi Odaklı (Dış Keşfet Yok) | Çıkartma Yanıtı Odaklı | DM Yanıt Oranı ve Ayrılma Eğilimi |
| Canlı Yayın (Live) | Yüksek güven inşası ve doğrudan satış | Mevcut Kitle ve Canlı Bildirimler | En Samimi ve Doğrudan Bağ | Yayında Kalma Süresi ve DM Satış Dönüşümü |
Instagram Erişim Analizi Adım Adım Nasıl Yapılır?
Instagram erişim analizi; son döneme ait verileri panelden çekmek, format bazında erişim katsayılarını gruplamak, en çok ve en az izlenen içeriklerin kancalarını kıyaslamak ve elde edilen teşhise göre yeni yayın takvimini güncellemek olmak üzere 5 adımda yapılır. Bu süreci her ay düzenli tekrarlamak, algoritma dalgalanmalarına karşı proaktif kalmanı sağlar.
Erişim verilerini doğru okumak için sistematik bir denetim süreci işletmelisin. Aşağıdaki 5 adımlı analiz metodolojisini uygulayarak hesabının zayıf noktalarını dakikalar içinde tespit edebilirsin:
- Son 30 Günlük Verileri Yerel İstatistikler ve Metricool Üzerinden Topla: Profilindeki İstatistikler paneline girerek son bir ayda paylaştığın tüm gönderileri listele. Metricool kullanıyorsan içerik tablosunu açarak erişim, gösterim, etkileşim oranı ve paylaşım sütunlarını görünür kıl.
- Takipçi ve Takipçi Olmayan Erişim Oranını Ayrıştır: Her bir içeriğin detayına gir. Toplam erişimin ne kadarının seni takip etmeyen kişilerden geldiğini not et. Takipçi olmayanlara erişimi çok düşük kalan Reels videolarını kanca ve konu açısı yönünden mercek altına al.
- Yayılma Katsayısını (DM Paylaşımı) İncele: Her gönderi için paylaşımların erişim içindeki payını çıkar. En çok paylaşılan ilk 3 içeriğinin ortak temasını belirle: İnsanlar bu içeriği arkadaşlarına neden gönderdi? Mizah mı vardı, pratik bir rehber mi yoksa ezber bozan bir tespit mi? Kazanan temayı not et.
- Format Bazlı Performansı Karşılaştır: Reels, kaydırmalı gönderi ve tekil fotoğraflarının ortalama erişimlerini ayrı ayrı toplayıp gönderi sayısına böl. Hesabında hangi formatın daha yüksek etkileşim ve görünürlük getirdiğini net olarak gör.
- Zayıf Kancaları Ayıkla ve İçerik Takvimini Güncelle: Tutundurma grafiğinde ilk birkaç saniyede ani düşüş yaşayan videolarının giriş cümlelerini ve kapaklarını incele. Yeni dönem planlamasında zayıf kancaları terk edip en yüksek tutundurma sağlayan kurgulara ağırlık ver.
Hesabındaki Erişim Tıkanıklığını 30 Saniyede Gör
Metriklerin kırmızı alarm verip vermediğini manuel hesaplamalarla uğraşmadan öğrenmek istersen, profilini ücretsiz test edebilirsin. Şifre paylaşmadan hesap sağlığını ve etkileşim dengeni anında gör.
Hesap Büyüklüğüne Göre Erişim Dinamikleri Nasıl Değişir?
Instagram'da hesap büyüklüğü, algoritmanın içeriklerini test etme hızını ve organik erişim tavanını doğrudan belirler; 500 ila 2.000 takipçili hesaplar en sert erişim sürtünmesini yaşarken, 5.000 ila 200.000 takipçi aralığındaki profiller en yüksek oransal verimliliği sergiler. Bu nedenle küçük hesapların haftalık 2-3 adet niş kancalı içerikle başlaması, kitle büyüdükçe frekansı artırması gerekir.
Metricool'un 391 bin hesabı kapsayan raporunda ortaya çıkan en ilginç bulgulardan biri hesap boyutlarına göre yaşanan performans farklarıydı. Araştırmacılar hesapları takipçi sayılarına göre kademelere ayırdığında şu dinamikler öne çıktı:
- 0 - 500 Takipçi (Mikro Hesaplar): Algoritma henüz bu profillerin tam olarak kime hitap ettiğini çözememiştir. Veri havuzu dar olduğu için haftada ortalama 2 nitelikli içerik paylaşarak algoritmanın profilini kategorize etmesini beklemek en sağlıklı yoldur.
- 500 - 2.000 Takipçi (Kritik Eşik): Raporda organik erişim ve etkileşim sürtünmesini en ağır hisseden grup burası oldu. Çünkü bu hesaplar arkadaş çevresini aşmış ancak geniş kitlelerin dikkatini çekecek bir otorite henüz inşa edememiştir. İçeriklerin dağıtımı dar bir kitle havuzunda tıkanıp kalmaktadır.
- 5.000 - 200.000 Takipçi (En Yüksek Performans Aralığı): Videomda özellikle vurguladığım tatlı nokta tam olarak bu aralıktır. 5 bin ile 200 bin takipçi arasındaki hesaplar, platformun en yüksek oransal etkileşimini ve dengeli organik dağıtımını elde etmektedir. Algoritma kitlenin ilgi alanlarını net bilir ve doğru test gruplarına hızla ulaşır.
- 200.000+ Takipçi (Büyük Hesaplar): Büyük hesaplar küçülen organik pastadan pay alabilmek için hacim stratejisi uygulamaktadır. Rapora göre bu ölçekteki profiller haftada ortalama 46'dan fazla hikaye paylaşmakta ve 8'in üzerinde gönderi yayınlamaktadır.
Buradan çıkaracağımız en net ders şudur: 1.000 takipçili bir hesaba sahipsen, büyük hesapların her gün birden fazla video paylaşma temposunu körü körüne taklit etme. Senin ihtiyacın olan şey kontrolsüz nicelik değil, her içeriğin yeni insanlara ulaşmasını sağlayacak hedef odaklı kancalardır. Doğru kitleyle sürdürülebilir büyüme adımlarını kurgulamak için Instagram organik büyüme stratejilerinden faydalanabilirsin.
Formatlar Arası Dağılım: Reels mi, Kaydırmalı mı, Canlı Yayın mı?
Instagram'da tek bir içerik formatına bel bağlamak erişim krizini derinleştirir; yeni kitle kazanımı için Reels, derin etkileşim ve kaydetme için kaydırmalı gönderiler, sadakat ve satış için ise hikayeler ile canlı yayınlar dengeli bir portföy olarak kullanılmalıdır. Veriler, kaydırmalı gönderilerin yüzde 10'u aşan etkileşim oranıyla profili ayakta tutan en sağlam sütun olduğunu göstermektedir.
Birçok üretici Instagram'ı yalnızca Reels platformu olarak görme hatasına düşüyor. Oysa Metricool raporunda görüldüğü üzere, kaydırmalı gönderilerin etkileşim oranı yüzde 10,15 ile tüm formatların önünde yer alıyor. Sağa kaydırma hareketi kullanıcının parmağını ekranda durdurur, gönderide geçirilen süreyi katlar ve algoritmanın en sevdiği iki sinyali tetikler: Kaydetme ve zaman geçirme.
Videomda da belirttiğim gibi kaydırmalı gönderileri daha da güçlü kılan yeni nesil bir taktik bulunuyor: Kaydırmalı gönderilere arka plan müziği eklemek. Bir carousel içeriğe trend bir ses veya müzik eklediğinde, Instagram bu içeriği yalnızca klasik akışta değil, aynı zamanda Reels sekmesinde de kullanıcılara önerebiliyor. Böylece video üretmeden Reels sekmesinin devasa keşif trafiğinden pay alma fırsatı yakalıyorsun. Bu dinamiğin arkasındaki detayları Instagram carousel algoritması rehberimde kapsamlıca açıkladım.
Elbette yeni insanlara ulaşmak söz konusu olduğunda Reels hala liderdir. Ancak Reels üretirken videonun ilk saniyesinde güçlü bir görsel kanca sunmalı, konuşmalı videolarda ise mutlaka dinamik altyazı kullanmalısın. Keşfet akışındaki rekabette öne geçmek için Instagram Reels algoritması kurallarına uygun kurgular hazırlamak şarttır.
Raporda yer almayan ancak danışanlarıma her zaman tavsiye ettiğim gizli silah ise canlı yayınlardır. Canlı yayınların istatistiğini küresel raporlarda ölçümlemek zordur çünkü çoğu üretici canlı yayın açmaktan çekinir. Oysa bir danışman, eğitmen veya işletme için canlı yayın, izleyiciyle en aracısız bağı kurar. Yayında sorulan sorulara canlı yanıt vermek, izleyicinin zihnindeki satın alma engellerini yıkar ve doğrudan DM üzerinden yüksek cirolu satışlara dönüşür.
En İyi Paylaşım Saati ve Günü Veriyle Nasıl Belirlenir?
En iyi paylaşım saati ve günü, takipçi kitlenin telefon ekranı karşısında en aktif olduğu ve içerikle etkileşime geçmeye en hazır bulunduğu zaman dilimidir; Metricool'un küresel verilerinde Çarşamba, Cuma ve Pazartesi günleri ile öğle (12:00-13:00) ve akşam (20:00-22:00) saatleri öne çıkmaktadır. Ancak küresel ortalamaları ezbere kopyalamak yerine yerel istatistiklerindeki saatlik kitle aktiflik grafiğini temel alman gerekir.
Metricool araştırmasında analiz edilen 5 milyondan fazla paylaşımın zamanlaması incelendiğinde haftalık ritim şu şekilde şekillendi:
- En Yüksek Etkileşim Günleri: Çarşamba haftanın zirve noktası olarak kayıtlara geçti. Ardından hafta sonu motivasyonunun yükseldiği Cuma ve yeni haftaya başlangıç enerjisi taşıyan Pazartesi günleri geldi.
- Sakin Günler: Cumartesi ve Pazar günleri insanların sosyal medyayı daha dağınık tükettiği dönemler oldu. Salı ve Perşembe günleri ise araştırmadaki hesaplar tarafından nispeten daha az tercih edilen günler olarak tespit edildi.
- Saat Kırılımları: Kullanıcıların en aktif olduğu iki tepe noktası bulunuyor: Öğle molasına denk gelen 12:00 - 13:00 aralığı ve iş çıkışı dinlenme zamanı olan 20:00 - 22:00 saatleri.
Bu veriler genel kullanıcı psikolojisini anlamak için harika bir rehberdir. Ancak bir diyetisyenin hedef kitlesi sabah saatlerinde aktiftirken, bir yazılımcının kitlesi gece yarısı çevrim içi olabilir. Bu yüzden genel istatistikleri başlangıç noktası olarak almalı, ardından yerel panelindeki Takipçiler bölümündeki en aktif saatleri incelemelisin. Kendi profiline özel zaman dilimini bulma metodunu Instagram en iyi paylaşım saati yazımdan adım adım takip edebilirsin.
Düşen Erişimi Hızla Yükseltmek İçin Hangi Aksiyonlar Alınmalı?
Düşen erişimi toparlamak için eski gönderileri silmek veya bot satın almak gibi panik hamlelerinden kaçınmalı; DM paylaşımını tetikleyen spesifik kancalar kurmalı, kaydırmalı gönderilere arka plan müziği eklemeli, hikayelerde çıkartmalarla ikili etkileşimi canlandırmalı ve profil SEO'sunu optimize etmelisin. Bu pratik hamleler, algoritmanın hesabına yeniden güven duymasını ve dağıtım filtrelerini genişletmesini sağlar.
Erişim verilerini analiz ettikten sonra masaya oturup şu 4 somut aksiyonu derhal devreye sokmalısın:
- 1. DM Paylaşımı İçin Tetikleyici Kancalar Yaz: Videolarının altına sadece "beğen" yazma. "Bu hatayı yapan o arkadaşına gönder" veya "Planını yapan ortağınla paylaş" gibi net eylem çağrıları ekle. DM paylaşımı içeriğinin algoritma puanını doğrudan katlar.
- 2. Kaydırmalı Gönderilerde İlk Kartı Video Yap: Klasik statik kapaklar yerine ilk karta 2-3 saniyelik hareketli bir video yerleştir ve altına müzik bağla. Bu hamle hem Reels sekmesinde görünmeni sağlar hem de kart kaydırma oranını artırır.
- 3. Hikayelerde Çıkartma ile Mikro Etkileşim Başlat: Her gün en az 1 hikayende anket, test veya soru çıkartması kullan. Çıkartmaya dokunan kullanıcıları Instagram seninle güçlü bir etkileşim geçmişine sahip kabul eder ve sonraki içeriklerini onların ana akışında daha üst sıralara taşır.
- 4. Başlık ve Açıklamada Instagram SEO'su Uygula: Algoritma artık sesini ve metnini yapay zeka ile okuyup dizine ekliyor. Açıklama metinlerinde sektörünle ilgili insanların arama çubuğuna yazdığı kelimeleri doğal cümlelerle geçir.
Hesabında Sorun Nerede, 30 Saniyede Gör
İçeriklerinin neden yeni kitlelere ulaşmadığını tahmin etmek yerine verilerle yüzleş. Ücretsiz Pulsora algoritma testiyle profilinin güçlü ve zayıf yönlerini hemen keşfet.
Daha fazla veri odaklı büyüme taktiği ve güncel vaka analizleri için YouTube kanalıma abone ol ve günlük stratejilerimi paylaştığım Instagram hesabım @muratcanicdag üzerinden beni takip et.
Bu yazı Muratcan İçdağ tarafından, YouTube videolarındaki deneyimler ve 2026 güncel platform bilgileriyle hazırlanmıştır.